Het verschil maak je zelf

Een individueel, praktisch en resultaatgericht coaching traject voor locatieleiders en leerkrachten binnen het basisonderwijs. Wil jij een frisse nieuwe start maken, er niet alleen voor staan maar samen werken aan persoonlijke groei? Geef je dan snel op voor onderstaand traject.

Voor meer informatie over de inhoud van de begeleiding verwijs ik naar de onderstaande uitleg. Wil je meer informatie dan kun je uiteraard contact met mij opnemen via info@bethlehemconsultancy.nl.

Samen werken aan inzichten verkrijgen voor beter resultaat!

1. Waarom dit individueel coaching traject?

Het is mijn overtuiging dat er met beperkte middelen en zonder bureaucratische procedures en methoden er veel winst te behalen valt binnen het onderwijs. Richt de (kwaliteit)verbetering simpelweg op de persoon. Het zijn immers de mensen die het moeten doen. Zij bepalen het verschil. De kern is dus: ‘Het verschil maak je zelf’. Je kunt het vergelijken met een roeier in een gammele roeiboot met slechte roeispanen. Op korte termijn zijn de omstandigheden niet te veranderen. Het is daarbinnen vooral de eigen inbreng die het resultaat in de situatie bepaalt. En ook in een supermoderne boot wordt het verschil gemaakt door de roeier zelf. Misschien kan er m.b.t. de oude boot wat meer op fysieke kracht getraind worden en in de moderne meer op techniek om resultaten en plezier te vergroten. Feit blijft dat roeier bepalend is. Voor de langere termijn is het dan mogelijk te innoveren waarbij de middelen een grotere rol spelen.

Dit, zeer praktisch ingestoken, traject komt voort uit persoonlijke betrokkenheid bij het onderwijs, persoonlijke ambitie en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ik wil meewerken aan het terugdringen van werkdruk en verzuim. Hiermee kan ik indirect ook iets voor kinderen (het kapitaal voor onze toekomst) betekenen.

2. Wat is de winst van deze coaching voor de deelnemers?

• Inzicht in eigen talenten en beperkingen.
– Talenten (leren) benutten, uit te dragen en daardoor meer gewaardeerd worden
– Beperkingen kennen, deze ontwikkelen of deze accepteren en weten hoe hiermee om te gaan uit oogpunt van eigen belang en dat van anderen
• Vermindering van werkdruk door effectievere voorbereiding/planning en communicatie
• Breder inzicht in samenwerking binnen het onderwijs tussen de diverse belanghebbende groepen (ouders; kinderen; teamleden; directie; bestuur; medezeggenschap)
• Het bouwen aan eigenaarschap m.b.t eigen rol/functie.
• Het kunnen meewerken/meedenken aan een (school) gemeenschappelijke visie op leren
• Leren omgaan met andere persoonlijkheden in een team
• Verhoogd plezier in het werk door vooral te focussen op het positieve.
• Als laatste genoemd maar met stip op nr 1: betere leerresultaten met (mentaal) dezelfde of zelfs minder inspanning.

3. Uitgangspunten/(rand)voorwaarden bij individuele begeleiding

• Het traject wordt in overleg vastgesteld tijdens de eerste bijeenkomst. Hier wordt onder meer besproken/vastgesteld:
– Aanleiding/achtergrond
– Wat denk ik nodig te hebben (eventueel wat verwacht mijn leidinggevende/bestuur)
– Waarom wil ik dat (waarom wil mijn leidinggevende/bestuur dit)
– Wat is het einddoel
– Welke weg/wegen kan ik daarbij bewandelen
– Tussenstappen
– Tijdsinvestering
• Op ieder gewenst moment kan de deelnemer aangeven te willen stoppen met het traject. De kosten worden dan gebaseerd o.b.v. het aantal reeds gehouden sessies. Dit is ook van toepassing als blijkt dat het verstandig is dat de begeleiding opgepakt wordt door een specialist.
• De gesprekken zijn vertrouwelijk. Er wordt door de coach geen verslag gemaakt van de gesprekken. De deelnemer zelf maakt na afloop een kort verslag en deelt dit met de coach. Het is aan de deelnemer om dit met de direct leidinggevende te delen.
• Gevoeligheden kunnen niet altijd uit de weg gegaan worden. Soms is het wenselijk om iemand een spiegel voor te houden. Niet om te kwetsen maar omdat hier soms de sleutel voor de oplossing ligt.
• Jij kiest zelf voor individuele begeleiding.
• Jij neemt verantwoordelijkheid voor je eigen ontwikkelproces en bent zelf eigenaar van je eigen ontwikkelproces. Dit betekent ook dat huiswerkopdrachten tussen de sessies serieus worden opgepakt.

4. Benodigde investering

Aantal bijeenkomsten : 10 x 1,5 uur (1 x per week of 1 x per 2 weken of1 x per maand)
Waar : Bespreekbaar. In principe op locatie.
Kosten : € 1.250,- exclusief btw en reiskosten
Tijdsinvestering : Uitgangspunt is gemiddeld maximaal 2 uur per keer.

5. Tien stellingen

Inleiding
Ik heb me bij het nadenken over dit coaching traject laten leiden door persoonlijke waarnemingen alsmede op (cijfers uit) onderzoeken, artikelen en publicaties.

Het gaat er bij het duiden hiervan vooral om dat duidelijk wordt dat er een breed scala van mogelijkheden ligt binnen het werkveld van onderwijzend personeel en hun leidinggevenden om daar iets van te vinden. Beter nog: om daar iets mee te doen. Binnen de coaching zullen deze zaken de revue passeren. Niet om te oordelen maar om vast te stellen waar je kwaliteiten liggen en waar belangrijke winst geboekt kan worden.

En belangrijk: begin bij het laagst hangend fruit. Start bij jezelf. Misschien kan je de ander niet gemakkelijk veranderen maar jezelf nieuwe inzichten geven, en daardoor je kijk op dingen en/of je aanpak veranderen, kan wel. Hiermee stel je een voorbeeld en genereer je nieuwe energie/ nieuw elan.

Het is mijn stellige overtuiging dat het verzuim (ook binnen het onderwijs) beneden de 4% gehouden kan worden. Op 200 werkdagen is dat gemiddeld 8 dagen per persoon per jaar.

De vraag is: Hoe kan dat bereikt worden?
Ik wil deze vraag graag zo eenvoudig mogelijk beantwoorden. Dit doe ik door tien willekeurig gekozen stellingen kort te bespreken.

5.a. ‘Voorkomen is beter dan genezen’
Dit credo is hier letterlijk van toepassing want verzuim is niet fijn voor betrokkene, leidt tot kwaliteitsverlies en geeft hoge kosten.
Het verzuimpercentage in het basisonderwijs is erg hoog. De onderwijsatlas 2017 maakt melding van 6,4%. Een kwart daarvan geeft aan dat de werkdruk een belangrijke oorzaak is.

Ook valt op dat het verzuim hoger wordt als de leeftijd toeneemt. Nu zeggen deze cijfers misschien niet zoveel maar het wordt al wat concreter als het we uitrekenen dat dit op een totaal bestand van 85.000 locatieleiders en onderwijzend personeel betekent dat er gemiddeld 5440 leerkrachten en directeuren niet inzetbaar zijn.

Kosten op jaarbasis (uitgaande van gemiddeld € 56.000,-(schatting) inclusief sociale lasten, uitgaven voor reiskosten, scholing etc.) betekent dit meer dan € 300 miljoen aan kosten. 1% minder verzuim levert dus al gauw zo’n € 50 miljoen op. Hier kunnen de ruim 1000 schoolbesturen (6900 scholen) veel interessante dingen mee doen (€ 50.000 gemiddeld per schoolbestuur).

Belangrijker echter nog dan de financiële derving is de kwaliteitsvermindering. Door uitval, ondanks de welwillende en gelukkig veelal goede inzet van invalkrachten, gaat de kwaliteit van het onderwijs logischerwijs omlaag.

Als we het hebben over verzuim kijken we vaak naar verzuim als een probleem dat ligt bij de ‘verzuimer’. In mijn ogen niet terecht. Een bredere, meer afstandelijke blik hierop is noodzakelijk. Verzuim is iets wat niemand wil. Niemand kiest bewust voor verzuim als er niets aan de hand is en de dingen gaan zoals ze normaliter gaan.

Tijdig signaleren en bespreekbaar maken van situaties die (kunnen) leiden tot afwezigheid is daarom belangrijk. Mensen verschillen nu eenmaal. Ook in wat ze aankunnen. Vaak zien we dat met name de verwachtingen naar elkaar niet helder zijn. Hier ligt daarom een punt van belang voor zowel de leiding als het onderwijzend personeel zelf.

5.b. Een leerling heeft recht op een gemotiveerde en vitale leerkracht
Er moet een diep besef zijn dat de leerkracht de belangrijkste schakel is met betrekking tot de ontwikkeling van het kind. Het is van essentieel belang dat het vak en de persoon die dat vak uitoefent gewaardeerd en ondersteund wordt. En dus ook dat de leerkracht zichzelf ten doel stelt gemotiveerd en vitaal te zijn en daarmee opgewassen is tegen de taak.

5.c. Het vak van leerkracht is veeleisend
Leerkrachten hebben geen gemakkelijk beroep. De kinderen worden mondiger, de ouders veeleisender, er wordt verwacht dat veel zaken administratief vastgelegd worden, nieuwe methodes worden geïntroduceerd etc. etc.. Om te zorgen dat de leerkracht hierin niet vastloopt en zich blijft richten op de kernzaken is individuele begeleiding geen overbodige luxe.

5.d. De leerkracht ervaart plezier in zijn werk en met collega’s
De boog staat soms wel maar niet altijd gespannen. Het plezier ontbreekt nogal eens. Niet alleen doordat de beloning laag is, maar ook omdat de aandacht en investering in team/persoonlijke ontwikkeling/organisatie ontbreekt. Plezier heeft alles te maken met: waardering; uitdaging; persoonlijke vorming; succes; communicatie; duidelijkheid; gelijkwaardigheid; teamgeest; vrijheid of juist sturing.

5.e. De leerkracht is bereid extra tijd te investeren
In ieder beroep moet er soms overgewerkt worden. Ook in het onderwijs. Daar moeten we niet van schrikken. Het geen 9 – 5 baan. Naast het feit dat er soms ouderavonden en vergaderingen zijn buiten de normale schooltijden is er tijd nodig voor voorbereiding en correctiewerk. Voor een groot deel is dit wel opgenomen in de effectieve werktijd maar soms valt het er ook wel eens buiten. Bijvoorbeeld omdat je zorgt voor frequent contact met ouders na schooltijd. Door deze extra investering maak je jezelf benaderbaar en kun je veel informatie krijgen over wat er speelt of hoe e.e.a. ervaren wordt.

5.f. Teamwerk in school is vanzelfsprekend
Uiteindelijk wil je als school de kinderen zo goed mogelijk “afleveren” aan het einde van de rit. Zowel qua kennis als qua persoonlijke ontwikkeling. Dit proces begint dus al in groep 1 en niet pas in groep 8. Elkaar ondersteunen, aanjagen, positief kritisch zijn, openstaan voor wat de ander te zeggen heeft en nog veel meer zijn allemaal zaken die meegenomen dienen te worden in evaluaties m.b.t hoe het team met elkaar omgaat. Uiteraard heeft ieder leerkrachtzijn/haar eigen persoonlijkheid en talenten. Het is goed dat deze duidelijk zijn en gebruikt worden. Of juist dat de zwakkere kanten bespreekbaar zijn en opgevangen worden.

5.g. Bereidheid tot leren (zelfstudie/coaching/cursus) is blijvend aanwezig
De kenniswereld waarin de kinderen met name, maar ook wij zelf, leven verandert snel. Schep dus ruimte om dit op zijn minst te volgen. Van nieuwe ideeën en inzichten is nog nooit iemand minder geworden. Vasthouden aan verouderde methoden is kwaliteit verlagend.

5.h. De directeur/schoolleider neemt zijn rol als leider serieus
Een directeur heeft verschillende bordjes omhoog te houden:
– Financieel
– Personeel
– Inhoudelijk
– Communicatie
– Identiteit
– Organisatie

5.i. Schoolleiders geven onvoldoende aandacht aan indirecte factoren die het werk beïnvloeden zoals:
– Hoe om te gaan met ouders
– Aanpak van kinderen die (te) veel aandacht vragen
– Wat doe ik als ik mijn doelen denk niet te (kunnen) bereiken
– Hoe vraag ik hulp en hoe bied ik hulp

5.j. Je krijgt energie als je doordrongen bent van de meerwaarde van je functie
Door onder meer de toegenomen mondigheid van ouders zijn leerkrachten nogal eens aan hun eigen belangrijkheid gaan twijfelen. Dit belang moet explicieter gemaakt worden. Zowel voor de eigenwaarde als voor de noodzaak om blijvend te investeren in persoonlijke groei.

6. Coaching

Soms gaat je werk niet zo vanzelf en heb je er behoefte aan er niet alleen voor te staan. Je wilt graag groeien in je rol en een gewaardeerde plaats in het team hebben.

Je krijgt echter te maken met lastige situaties zoals veeleisende ouders, onmacht van collega’s en onderlinge irritaties. Je doet je best, maar toch heb je het gevoel dat je tekortschiet.

Of: Je hebt het niet in de gaten gehad maar het plezier in het werk lijkt op onverklaarbare wijze te zijn verdwenen, terwijl je toch al geruime tijd in het vak zit. Je hebt het gevoel niets meer goed te kunnen doen in de ogen van een ander. Daar word je onzeker van en je gaat met tegenzin naar je werk.

En als je pas bent begonnen met werken na je studie komt het nogal eens voor dat het je teveel wordt. Je hebt je eigen groep of combinatieklas en wilt het allemaal heel goed (misschien wel te goed / of alleen) doen. Je gaat twijfelen en komt slecht tot rust.

En hoe vind ik een goede balans tussen werk en privé. Je heb naast het werk een druk gezin en/of veel nevenactiviteiten en dat gaat wringen.

7. Kerntaken voor onderwijsdirecteuren

a) de autonomie van de school versterken;
b) verantwoordelijkheid nemen voor resultaten;
c) op leren gericht leiderschap vertonen aspecten:

  • missie en visie;
  • planning;
  • strategie;
  • bedrijfsresultaten behalen;
  • winst maken;
  • kwaliteitszorg en –controle, enz.
  • professionele ruimte;
  • eigenaarschap;
  • professionalisering;
  • uitblinken;
  • samenwerken, e.d

d) het onderwijsprogramma aanpassen
e) nieuwe vormen van evaluatie invoeren
f) nieuwe benaderingen in het onderwijzen en leren
g) samenwerkende onderwijspraktijken ondersteunen
h) omgaan met diversiteit

8. Kerntaken van onderwijsdirecteuren

a) Dirigent

Om een ervaren muziekgezelschap te laten spelen of zingen zoals jij dat wilt, zul je stevig in je schoenen moeten staan en veel muziekkennis moeten hebben.

Wat we hier als schoolleider van kunnen leren is vooral het zorgen voor samenspel vanuit een inhoudelijk gedreven enthousiasme en een eigen visie

b) Architect

Wat kunnen leiders in onderwijsorganisaties vooral leren van architecten?

“Mentale en fysieke ruimte is belangrijk voor ontwikkeling!”

Naast het leiding geven zien als een ontwerpproces, is het vooral een eigen visie ontwikkelen, daar eigenaarschap voor nemen en eigenaarschap ontwikkelen bij de professionals. Hierbij is het denken in verschillende mogelijkheden belangrijk, alsmede het onderscheiden van een bestekfase (grof referentiekader) en een fase van concrete uitwerking

c) Coach

Ga uit van een sterke en eenvoudig uit te leggen innovatieve visie en houd hier streng aan vast. Heb oog voor nieuwe ontwikkelingen, loop voorop. Overtuig vervolgens de spelers en andere betrokkenen dat deze visie waardevol is.  Zorg voor kennis van zaken en bereid je gedegen voor op alles wat je doet.

Werk gericht aan professionalisering van je medewerkers. Werk ook aan teambuilding, stel het teambelang boven individuele belangen en ga boven de partijen staan / houd afstand. Gebruik humor in combinatie met discipline / harde ingrepen.

Maak duidelijk wat je verwacht. Stel hoge eisen aan mentale weerbaarheid en fysieke fitheid. Als coach moet je boven en buiten de groep staan. Je kunt er niet meer tussen staan. Je doet het weliswaar samen maar ieder heeft een eigen rol/inbreng.

Investeer veel tijd in de teamleden afzonderlijk en het team als geheel. Zij moeten het doen

d) Regisseur

Een regisseur moet domineren bij het voorbereiden van de voorstelling, maar hij of zij zit als toeschouwer in de zaal als het zover is. Ook  moet hij moet vol zijn van eigen ideeën en opvattingen, maar moet ze ofwel aan anderen overbrengen, ofwel loslaten. Verder het hebben van oog voor details, maar tegelijkertijd  weten hoe het totaal er uit moet zien. Een regisseur moet een droom hebben van wat het moet worden, maar moet ook zeer praktisch kunnen organiseren en improviseren.

Kortom: schoolleiders moeten de professionals (het leerkrachtpersoneel) in hun kracht zetten: de mensen laten schitteren.

Dit doet de regisseur door eigenaarschap te nemen voor het grote verhaal en hier eigenaarschap voor te bewerkstelligen bij de professionals

 

Meer weten over onze diensten of direct advies nodig?

Benieuwd naar de HR mogelijkheden voor uw organisatie? Neem dan gerust contact met ons op voor een geheel vrijblijvend eerste adviesgesprek. We zijn hiervoor bereikbaar per telefoon (06-29572675) en uiteraard ook via de email (info@bethlehemconsultancy.nl).

Maak ook gebruik van onze jarenlange kennis en ervaring op HR gebied!

Neem contact op voor een vrijblijvend eerste adviesgesprek.

Freerk Bethlehem
HR Consultant

Foto Freerk Bethlehem - HR Consultant